Kişisel Site

Destan Nedir, Destanlar Hakkında Kısa Bilgi

18 Ağustos 2012 | Yazar: F4tih | Henüz yorum yapılmamış | 124 Okunma Görüntülenme

efsane Destan Nedir, Destanlar Hakkında Kısa BilgiDestan: Olağanüstü kahramanlık serüvenlerini anlatan manzum hikâye.

Dünya ülkelerinin birçoğunda yakın zamana kadar gezici ozanlar çoktu. Bunlar Aşık Kerem gibi ordan oraya gezerek kahvelerde, zengin konaklarında, köy odalarında saz çalar, türkü söyler, destan okurlardı. Bu anlatım, mim, müzik, hikâye, doğaçtan söz ve şiirin birbirine karıştığı çok yönlü bir çeşit gösteridir. Ozan anlatımda her şeyden önce belleğinden yararlanır (altmış bin dizeyi ezberinde tutan Sırp ozanlarından söz ederler), ama aynı zamanda anlattıklarını dinleyicilerin tepkilerine göre ayarlamaktan da geri kalmaz.

Tarih ve Masal

Genel olarak ağızdan ağıza aktarılan ve millî bir kahramanın veya halkça sevilen bir kişinin serüvenlerini anlatan sözlü veya yazılı çok eski şiirlere destan denir. Bunlar çoğu zaman masallardan veya süslenmiş tarihî olaylardan ibarettir. Başlangıçta nispeten kısa iken anlatıldıkça üstüne eklene eklene zamanla uzar ve çeşitli bölümlerden oluşan bir bütün olur. Eski Yunanlılardan Homeros’-un İlyada ve Odisseia’sı, Rodos’lu Apollonios’un Argonautlar’ı, Hintlilerin Mahabarata ve Ramayana”sı, Fransızların Roland Destanı, Kırgızların Manas Destanı bunların en iyi örnekleridir. Daha sonraki bazı destanlarsa doğrudan doğruya edebiyat ürünüdür: İran’lı Firdevsî’nin Şehname’si, Almanların Nibelungen’i, İtalya’da Dante’nin İlâhi Komedya’sı, Ariosto’nun Öfkeli Orlando’su, Portekiz’de Camoes’in Lusiadas’ı, İngiltere’de Milton’m Kayıp Cennet’i v.b. gibi.

Destanlar genellikle bir ulusun erdemlerini simgeleyen bir kahramanın serüvenlerini anlatır. Bazen de Vergilius’un Aeneis’i veya Firdevsî’-nin Şehname’si gibi bütün bir ulusu geçmişi ve kökeniyle anlatmayı amaçlar. Aeneis’te Venüs’ün oğlu Truva’lı kahraman Aeneis hem Romalıların, hem de Iules ailesinin (Vergilius’u koruyan Sezar’ın soyu) atasıdır.

Destanlar bize yok olmuş toplumların töreleri ve inançları hakkında değerli bilgiler verir. Ama onları aynı zamanda insanlığın özlemlerini dile getiren serüven romanları diye de okuyabiliriz.

Türk Destanları

Destan kavramı, İslâm kültürünün etkisiyle geniş bir anlam kazanmış, mesnevi, vekayiname gibi türlerle, çeşitli olayları konu edinen halk şiiri örneklerinin adı olmuş, modern edebiyatta da çeşitli türlerin anlatımında kullanılan genel bir kavram haline gelmiştir.

Göktürk destanları

Ergenekon Destanı’nda Türklerin Ergenekon’a sığınmaları, burada çoğalınca dağı eriterek çıkışları; Köroğlu Destanı’nda göçebe Oğuzların İranlılarla yaptıkları savaşlar anlatılır.

Oğuz Kağan Destanı’nda Oğuz’un doğuşu, başarıları, ölmeden önce imparatorluğunu dört oğlu arasında paylaştırması anlatılır.

Kırgızların Manas Destanı, Orta Asya ve Doğu Avrupa’daki müslüman Türk boylarıyla putperest Kalmuklar ve Çinliler arasında geçen savaşları dile getirir. Son araştırmalarda bu destanın 400 000 dizesi tespit edilmiştir.

Oğuzlardan bize kalan tek destan metni ise Dede Korkut Kitabıdır.

Son devir şairlerinden bazıları da genellikle Kurtuluş Savaşı’nı işleyen, fakat biçim ve içerik bakımından geleneksel destanlardan ayrılan epik şiirler yazmışlardır (F. H. Dağlarca: Üç Şehitler Destanı; Nâzım Hikmet: Kurtuluş Savaşı Destanı; Behçet Kemal Çağlar: Battal Gazi Destanı v.b.).Destan

Okunma Sayısı 1

Etiketler :

Benzer Yazılar

Türk Halk Bilimi Araştırmalarının Zorlukları
Türk halkbilimi araştırmalarım güçleştiren başlıca etkenler nelerdir? Türkiye’nin toplum yapısı Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana, son altmış yıllık barış döneminde büyük değişmelere uğramıştır. Nüfus, yılda ortalama yarım milyonluk bir artışla, on milyondan kırk beş milyona çıkmış; bir yandan ...
Folklor Ürünlerinin Değerlendirilmesi
Gereçleri değerlendirme hangi yollarla ve nasıl olur? Onlardan kimler, nasıl yararlanırlar? Halk edebiyatı metinleri, ya da halkın çeşitli gelenekleriyle ilişkili bilgiler, yukarda değindiğimiz yöntemlerle derlenip arşivlerde, müzelerde kümelenmiş, sıralanmış bir halde istiflendi; peki, bunlar ne işe yarar? Bunları y...
Kültürel Bellekte Değişim Zamanı
Bundan üç yıl önce büyük bir heyecanla açtığım. Kültürel Bellek adını taşıyan Web sitesi her geçen gün büyüyerek bugünlere kadar geldi. Hiç şüphesiz sitenin gelişmesinde en büyük pay siz değerli ziyaretçilerimizin desteği ve ilgisidir. İtiraf etmeliyim ki sitemiz bir kültür sitesi olarak kurulmasına rağm...

Yorumlar